Informatie over dons

    Over Dons

    Dons is een prachtig natuurlijk vulmateriaal afkomstig van eenden en ganzen. Dons geeft ten opzichte van zijn eigen gewicht het meeste volume van alle bekende vulmaterialen, dit maakt het ook zo geschikt om het te gebruiken in donzen dekbedden. Het volume, dikte van het dekbed, heb je nodig voor de isolatie om je warm te houden en het geringe gewicht helpt je om ’s morgens beter uitgerust wakker te worden. Verder heeft dons uitstekende ventilerende en daarmee vochtregulerende eigenschappen waardoor je het ook niet snel te warm krijgt.

    De dons en veren zijn vrijwel altijd een neven-product van de voedselproductie. De belangrijkste uitzondering is de dons van de eidereend, deze wordt met de hand geraapt uit de nesten nadat de jongen zijn uitgevlogen. De kwaliteit en vraag en aanbod en het geschikt maken van het dons en de veertjes voor productie van hoofdkussens en dekbedden bepalen de prijs van het materiaal.

     

    Donsvlok en veertjes

    In tegenstelling tot een veer heeft een donsvlok, zie op de foto links, geen harde schacht of pen. De vele vertakkingen van de dons zorgen voor de sterke vochtregulerende eigenschappen.

    De dons en veertjes, in het begin van het proces zijn het meer veertjes dan dons, worden eerst gewassen, gedroogd en gedesinfecteerd. Daarna worden met behulp van een machine, welke de lucht in beweging zet, de donsvlokken van de veertjes gescheiden. Dit proces wordt sorteren genoemd. Deze machine heeft diverse kamers en in elke kamer ontstaat een iets andere mengverhouding van dons en veertjes. Bijvoorbeeld 15%, 30%, 90% 100% dons.

    Dit percentage geeft het donsaandeel van het totaal gewicht aan. Een van de kamers levert bijvoorbeeld een 90% dons, dan betekent dit dat wanneer wij 1 kilo van dit materiaal nemen er 900 gram zuiver dons in zit en 100 gram veertjes. Men spreekt dan van een 90/10 dons/veertjes vulling. In Europees verband zijn daarover afspraken gemaakt hoe de dons op het etiket te noemen.

    De verschillende dons percentages zijn nodig voor verschillende toepassingen, voor hoofdkussens kun je bijvoorbeeld ook alleen de veertjes of veertjes met een lager donsaandeel gebruiken als je een iets steviger gevuld kussen zoekt en voor een donzen dekbed heb je liever een hoog percentage dons om een zo laag mogelijk gewicht te kunnen realiseren.

    Eenden- of ganzendons

    Eendendons is over het algemeen wat kleiner dan ganzendons en ook zijn de eendenveertjes iets zachter dan ganzenveertjes. Ook heeft de donsvlok van de ganzendons over het algemeen een grotere en vollere kern. Het grote voordeel daarvan is dat ganzendons in het algemeen ook langer mee gaat en dat je er minder van nodig hebt om een aangenaam warm donzen dekbed te maken. Het geeft namelijk meer volume bij hetzelfde gewicht. Dit is ook de verklaring dat de betere donzen dekbedden een lager vulgewicht hebben, net zo warm zijn, maar veel comfortabeler door het lagere totaalgewicht. Hoewel de kleur geen invloed op de kwaliteit heeft is de meeste dons wit waarbij opvalt dat eendendons meestal iets geliger is dan ganzendons.

    Eiderdons

    De dons van de eidereend is de uitzondering op de regel dat ganzendons beter is dan eendendons. De dons van deze eenden, die leven in noord Noorwegen, Ijsland en Groenland, wordt geraapt uit de nesten nadat de jongen het nest definief hebben verlaten. De vrouwtjes eidereend heeft het nest namelijk bekleed met dons dat ze zelf uit haar borst heeft geplukt. Deze dons bevat geen veertjes heeft een uitzondelijk sterke onderlinge samenhang en daardoor een heel hoog isolatievermogen. Door de verzamelwijze en de zeer beperkt beschikbare hoeveelheid per jaar is de prijs van eiderdons heel hoog.

    Kwaliteit

    Het eenden- en of ganzenras, het klimaat waar ze vandaan komen maar ook het voedsel dat ze eten en de leeftijd hebben allemaal invloed op de kwaliteit van het dons. De belangrijkste indicatie voor de kwaliteit is de vulkracht van het dons. Deze kunnen wij vergelijken door te meten in het laboratorium. In Europa doen wij dat door een hoeveelheid van 30gram dons te nemen, deze volgens de “Lorch” methode samen te drukken en vervolgens de hoogte in milimeters te meten. Buiten Europa wordt dit per ounce gemeten en aangeven in CUIN (cubic inches per ounce). In beide gevallen kun je zeggen; hoe hoger de waarde des te beter de kwaliteit. Hieronder zie je een tabel waarmee je de meetmethodes kunt vergelijken.

    mm/30g in³/oz (cuin)
    75 300
    105 420
    120 475
    150 595
    180 750
    195 800
    210 850
    225 900

    De betere donzen dekbedden gebruiken dons met een vulkracht vanaf 150mm en hebben een tijkstof welke goed past bij de gekozen donssoort samenstelling.

    ganzen

    Bij www.whitecloudz.nl hebben wij kwaliteit maar ook dierenwelzijn en arbeidsomstandigheden hoog in het vaandel staan en stellen daarom hoge eisen aan onze leveranciers hun producten en de certificeringen.

    Certificaten en Labels

    Er zijn tegenwoordig diverse instanties en organisaties welke het gehele traject terug naar de bron volgen en in kaart brengen en als alles volgens de regels van de wet voor mens en dier verloopt certificaten aan de betreffende leveranciers en toeleveranciers verstrekken. Deze worden vervolgens regelmatig gecontroleerd.

    Enkele voorbeelden zijn: